th th
en

มีคนไม่น้อยที่ชื่นชอบกลิ่นหลังฝนตกที่ให้ความรู้สึกสดชื่นเป็นธรรมชาติ นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่ามนุษย์ได้รับการถ่ายทอดความชื่นชอบกลิ่นหลังฝนตกมาจากบรรพบุรุษ
ซึ่งพึ่งพาสภาพภูมิอากาศในการดำรงชีวิต

กลิ่นหอมของดินและหญ้าหลังฝนตกนี้มีชื่อเรียกว่า เพทริคอร์ (Petrichor) ในปี ค.ศ. 1964 นักวิทยาศาสตร์ชาวออสเตรเลีย และชาวอังกฤษ พบว่ากลิ่นเพทริคอร์เกิด
จากปฏิกิริยาทางเคมีที่เกิดขึ้นในธรรมชาติ ในฤดูแล้งพืชสร้างน้ำมันชนิดหนึ่งออกมาเพื่อชะลอการงอกของเมล็ด และแบคทีเรียในดินชนิดแอคติโนมัยซิส (แบคทีเรีย
ที่สร้างเส้นใยและสปอร์คล้ายรา) ได้ปล่อยจีออสมิน (Geosmin) สารเคมีประเภทอโรมาติกที่เกิดขึ้นระหว่างสร้างเซลล์สืบพันธุ์ของพืช นอกจากนี้ การเกิดฟ้าแลบฟ้า
ผ่าช่วงฝนตกนั้นทำให้โมเลกุลของออกซิเจนและไนโตรเจนในอากาศเกิดปฏิกิริยาการรวมกันเกิดเป็นไนตริกออกไซด์ รวมถึงทำปฏิกิริยากับสารอื่นๆในชั้นบรรยากาศ
เกิดกลิ่นโอโซนที่มีกลิ่นฉุนคล้ายกลิ่นคลอรีน

ขณะฝนตก น้ำมันจากพืชและสารจีออสมินถูกชะล้างจากผิวดินฟุ้งไปในอากาศ เมื่อรวมกับกลิ่นโอโซนทำให้เกิดกลิ่นเพทริคอร์ขึ้น โดยสารจีออสมินพบเพียงเล็กน้อย
ในหัวผักกาดแดง เนื้อปลานิล ปลาดุก เราจึงมักได้กลิ่นคล้ายกัยจากอาหารเหล่านี้ จมูกของมนุษย์ไวต่อสารจีออสมินอย่างยิ่ง โดยจมูกของมนุษย์สามารถรับสัมผัส
จีออสมินเพียง 0.000005 ใน 1 ล้านได้

เมื่อต้นปีค.ศ. 2015 นักวิทยาศาสตร์จาก MIT ได้ทำการศึกษาด้วยกล้องความเร็วสูง พบว่ารูปแบบของฝนที่ตกกระทบผิวดิน 28 แบบ และจากการทดลองกว่า 600 ครั้ง
เพียงเสี้ยววินาที เผยให้เห็นว่าฝนกระทบผิวดินที่มีรูพรุน จากนั้นฟองอากาศขนาดเล็กจากผิวดินไหลผ่านหยดน้ำและฟุ้งกระจายเป็นแอโรซอล หรือละอองลอยขึ้นไป
ในอากาศเรียกว่า "Frenzied Aerosols" จึงเป็นสภาวะที่ทำให้เกิดแอโรซอลจำนวนมากในระยะเวลาเพียงไมโครวินาที ส่งผลให้สารจีออสมินและสารอื่นๆ ในดินฟุ้ง
กระจายอย่างรวดเร็ว นอกจากฝนที่ตกเบาจนถึงกลางจะทำให้เกิด Frenzied Aerosols ได้มากกว่าฝนตกหนัก

แหล่งอ้างอิง:
o https://www.livescience.com/37648-good-smells-rain-petrichor.html
o http://www.readcube.com/articles/10.1038/201993a0
o http://arcturan.com/where-does-the-smell-of-rain-come-from/

เรียบเรียงโดย: นางสาวปวิตา ลิขิตเดชาโรจน์